นิทานเซ็น ชีวิตคนเรายืนยาวเท่าใด

นิทานเซ็น ชีวิตคนเรายืนยาวเท่าใด

นิกายเซ็นซึ่งก็คือสาขาหนึ่งของพุทธศาสนานิกายมหายาน ได้เล่าถึงนิทานธรรมเรื่องหนึ่ง ใจความว่า…

ครั้งหนึ่ง พระพุทธองค์ทรงถามพระลูกศิษย์ว่า “พวกเจ้าคิดว่าชีวิตของคนเรานั้นยาวนานเท่าใด?”

พระรูปหนึ่งตอบอย่างมั่นใจว่า “โดยเฉลี่ยแล้วอยู่ได้หลายสิบปี” พระพุทธองค์ได้ฟังจึงกล่าวว่า “เจ้ายังไม่เข้าใจ”

พระรูปต่อมาตอบว่า “ชีวิตคนเราเป็นดังต้นไม้ใบหญ้า เมื่อฤดูใบไม้ผลิมาถึงก็งอกงามสดใส แต่กลับอ่อนแอ สูญสลายในฤดูหนาว” พระพุทธองค์ยิ้มเล็กน้อยพลางกล่าวว่า “เจ้าเข้าใจเพียงเปลือกนอกเท่านั้น”

พระรูปที่สามตอบว่า “ศิษย์กลับคิดว่าชีวิตคนเราแสนสั้นคล้ายดั่งแมลง เพิ่งเกิดมาตอนเช้า เมื่อถึงยามค่ำก็สิ้นใจ” พระพุทธองค์กล่าวชมเชยศิษย์ผู้นี้ว่า “นับว่าเจ้าเข้าใจถึงเนื้อในแล้ว”

ในตอนนั้นเอง พระอีกรูปหนึ่งก็กล่าวขึ้นมาว่า “อาจารย์ ศิษย์เห็นว่า ชีวิตของคนเรามีเพียงลมหายใจเข้า-ออก สั้นเพียงเท่านั้นเอง” ยามนี้พระพุทธองค์จึงแย้มยิ้มพลางกล่าวว่า “ชีวิตคนเราแสนสั้น เพียงหนึ่งลมหายใจเข้า หนึ่งลมหายใจออก มีเพียงเท่านี้ วันนี้นับว่าเจ้าเข้าใจลึกซึ้งถึงแก่นของธรรมแล้ว”

ปัญญาเซน : ชีวิตเป็นของไม่เที่ยง อย่าประมาทหลงอยู่ในความสุขลวงตา จงหมั่นเจริญสติระลึกถึงความตายอยู่เสมอ

ที่มา : หนังสือ 《禅的故事精华版》, 慕云居 เรียบเรียง, สำนักพิมพ์ 地震出版社, 2006.12, ISBN 7-5028-2995-4